Waruchiri pruwinsyaik 9සැSs UzTKk4 Jzp Ff Ww Jj66tBb u sYytQq xfu5
| ||
|---|---|---|
| ||
| Antiukiya, Waruchiri pruwinsya | ||
| Waruchiri pruwinsya | Wallqanqa | |
 | ||
 | ||
| Unancha | ||
 | ||
| . | ||
| Mama llaqta |  Piruw
| |
| Tinkurachina siwikuna | ||
| Uma llaqta | Matukana | |
| Suyu | Lima suyu | |
| Distritukuna | 12 | |
| Simikuna | kastilla simi, (ñawpa pacha: haqaru simi, qhichwa simi) | |
| Runakuna | 62 342 (2005) | |
| Runa ñit'inakuy | 11 runa / km² (2005) | |
| Hallka k'iti kanchar | 5 657,93 km² | |
| Hanaq kay | 2 300 m | |
| Kamasqa wata | ||
| Kuraka | Eveling Feliciano Ordoñez (2019-2022) | |
| Karu rimay yupay | ||
| Pacha suyu | UTC-5 | |
| Qhichwa simipi llika tiyanan | ||
| Kastilla simipi llika tiyanan | muniprovhuarochiri. | |
Lima suyup 9 pruwinsyan:
1 Barranca pruwinsya
2 Qaqatampu pruwinsya
4 Kanta pruwinsya
5 Kañiti pruwinsya
6 Waral pruwinsya
7 Waruchiri pruwinsya
8 Wawra pruwinsya
10 Uyun pruwinsya
11 Yawyu pruwinsya
1 Barranca pruwinsya
2 Qaqatampu pruwinsya
4 Kanta pruwinsya
5 Kañiti pruwinsya
6 Waral pruwinsya
7 Waruchiri pruwinsya
8 Wawra pruwinsya
10 Uyun pruwinsya
11 Yawyu pruwinsya
Waruchiri pruwinsya (kastilla simipi: Provincia de Huarochirí) nisqaqa Lima suyupi, Piruw mama llaqtapi huk pruwinsyam. Waruchiri llaqtapiqa Waruchiri qillqasqa nisqa kamarisqas karqan, Tawantinsuyu iñiymanta willaq.
Yuyarina
- 1 Allpa saywachi
- 2 Pulitika rakiy
- 3 Karu puriy
- 4 Pruwinsyapi paqarisqa
- 5 Kaypipas qhaway
- 6 Willay pukyukuna
- 7 Hawa t'inkikuna
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Urqukuna: Antashayri - Antikuna rit'i urqu - Chunta rit'i urqu - Juri - Kashpi rasu - Kunchupata - La Corte - Llawap'ukru - Llipina - Millpu - Nieveria - Nurma rit'i urqu - Paka rit'i urqu - Panchakutu - Paryaqaqa - Phaqcha rit'i urqu - Pukaqucha rit'i urqu - Qullqip'ukru - Qunqusyantaq - San Luwis - Shira - Sullkun - Suyruqucha rit'i urqu (Paryaqaqa) - Suyruqucha rit'i urqu (Waruchiri) - Tunaq - Ukrupata - Uqhu - Utush Mikhunan - Wachwa - Wamanripayuq (Humanripayoc) (+5.000 m) - Waqaypaka - Wararayuq - Wayrakancha - Yana Yana - Yuraqqucha rit'i urqu; Wallakuna: Chawpi Walla - Jitpa walla - Paryaqaqa walla
- Quchakuna: Chumpiqucha
- Mayukuna: Kanchawara mayu (Río Canchahuara) - Kanchawayra mayu - Lurin mayu - Mala mayu - Paqumanta mayu (Río Pacomanta) - Rimaq mayu - - San Lurinsu mayu (Río San Lorenzo) - Santa Eulalia mayu - - Yuraq mayu (Río Blanco)
- Q'asakuna: Antikuna q'asa (Tíclio) (4.818 m)
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kimsa chunka iskayniyuq distritunmi kan:
| Distritu | Uma llaqta |
|---|---|
| Anchuqaya | Anchuqaya |
| Antiukiya | Antiukiya |
| Chaqlla | Chaqlla |
| Chikla | Chikla |
| Cuenca | San José de los Chorillos |
| Kasta | Kasta |
| Lanka | Lanka |
| Lawaytampu | Lawaytampu |
| Laraw | Laraw |
| Maryatana | Maryatana |
| Matukana | Matukana |
| Qallawanka | Qallawanka |
| Qarampuma | Qarampuma |
| Qinti | Qinti |
| Ricardo Palma | Ricardo Palma |
| San Bartolomé | San Bartolomé |
| San Damian Chiqa | San Damian |
| San Juan de Iris | San Juan de Iris |
| Sankallaya | Sankallaya |
| San Mateo | San Mateo |
| Santa Eulalia | Santa Eulalia |
| Santa Krus Kukachakra | Kukachakra |
| Santiago Tuna | Santiago Tuna |
| Santo Domingo de los Olleros | Santo Domingo de los Olleros |
| Surku | Surku |
| Tantaranchi | Tantaranchi |
| Tupiqucha | Tupiqucha |
| Utaw | San Juan de Lanca |
| Wachupampa | Wachupampa |
| Wankayri | San Pidru |
| Wansa | Wansa |
| Waruchiri | Waruchiri |
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Antankallu phaqchakuna
- Markawasi
- Palakala phaqchakuna
- Paryaqaqa walla
Paryaqaqa
Palakala phaqchakuna, Surku distritu
Jaltomata andersonii (Waruchiri pruwinsya)
Pruwinsyapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Julio C. Tello
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Waruchiri qillqasqa
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Saywitu: Lima suyu
- www.munihuarochiri.gob.pe (kastilla simi)
- Saywitu: Waruchiri pruwinsyap distritunkuna
| Lima suyu | 
| |
|---|---|---|
| Uma llaqta: Wachu | ||
| Pruwinsyakuna: Barranca • Kanta • Kañiti • Qaqatampu • Uyun • Waral • Waruchiri • Wawra • Yawyu | ||
| Amachasqa sallqa suyukuna: Lachay mama llaqta risirwa • Musuq Kamachina yaku ñan hark'a ñiqpi amachana sach'a-sach'a • Chinchay Yawyu-Quchas risirwa | ||
| Urqukuna: Allquy • Altarniyuq • Ankuwillka • Anqasqucha • Antashayri • Antikuna • Aqup'allqa • Awkillu • Chunta • Diablo Mudo • Hatun Pawka • Hatun Siwla • Huraw• Jitpa • Kashpi • Kipala Punta • Kisilluhanka • Kulli • Kulliq • Kunchupata • Kuyuq • La Corte • Liyun Waqanan • Llawa P'ukru • Llipina • Llunkuti • Millpu • Nieveria • Nurma • Padreqaqa • Paka • Panchakutu • Parya Ukru • Paryaqaqa • Phaqcha • Pishtaq • Pukaqucha • Pumarinri • Puskanturpa • Qullqip'ukru • Qunchupata • Qunqusyantaq • Quri • Ratsaq • San Luwis • Santa Rusa • Sarapu • Shira • Sullkun • Suyruqucha (Paryaqaqa) • Suyruqucha (Waruchiri) • Tanraniyuq • Tiklla • Tsakra • Tunaq • Turriyun • T'uruyuq • Ukrupata • Uqhu • Uman • Upyanqa • Utush Mikhunan • Wachwa • Wamalla • Wamp'una • Waqaypaka • Waqshash • Wararayuq • Wayna Qutuni • Wayrakancha • Wik'uñita • Yana Yana • Yarupaja • Yarupaq • Yerupaja • Yuraqqucha - Wallakuna: Chawpi Walla • Jitpa walla • Paryaqaqa walla • Rawra walla • Yawyu walla • Waywash walla | ||
| Mayukuna: Chankay mayu • Chillun mayu • Gorgor mayu • Kañiti mayu • Lurin mayu • Mala mayu • Patiwillka mayu • Rimaq mayu • Supi mayu • Wawra mayu | ||
| Quchakuna: Huraw qucha • La Encantada qucha • Pawqarqucha • Sarapuqucha • Suyruqucha (Qaqatampu) • Suyruqucha (Yawyu) • Waskaqucha • Wikunka qucha | ||
| Mawk'a llaqtakuna: Akaray • Aspero • Bandurria • Inkawasi • Karal • Ukira |
|
Suyukuna (Piruw) | 
|
|---|---|---|
| Amarumayu · Anqash · Apurimaq · Ariqipa · Ayakuchu · Ika · Kashamarka · Lampalliqi · Lima · Luritu · Mayutata · Muqiwa · Pasqu · Piwra · Punu · Qispi Kay · Qusqu · San Martín · Sunin · Taqna · Tumpis · Ukayali · Wankawillka · Wanuku |